Page 92 - DAS-Rehber-2019-edit.indd
P. 92
Dezenfektan etkisi olanlardan, tıbbi cihazların dezenfeksiyonunda kullanılanlar sınıf IIA,
invazif tıbbi cihazların dezenfeksiyonunda kullanılanlar da sınıf IIB olarak sınıflandırılır.
1. Deterjanlar
Kirleri solüsyon içinde süspansiyon haline getirerek yıkama ve durulama ile uzaklaştırırlar.
Yüzey gerilimini azaltarak kir içine nüfuz ederler, yağ ve organik maddeleri parçalayarak
çözünmelerini sağlarlar. Hem elle hem de makineli yıkamada kullanılabilirler. Makine
ile yıkamada, deterjan ile yıkayıcı dezenfektörün ya da ultrasonik yıkayıcının uyumu
önemlidir. Çok köpüren deterjanlar yıkayıcı dezenfektörlerin basınçlı sprey kollarının
fonksiyonunu bozar.
Deterjanların pH’ı temizliği etkileyen önemli bir özelliktir.
a. PH nötr deterjanlar
Tüm metaller, cam, plastik, kauçuk ve alüminyum ile kaplı malzemeler güvenli bir
şekilde temizlenebilir.
Otomatik yıkama makineleri ultrasonik yıkayıcılar ve pompa sistemleri ile uyumludur.
Kolay durulanma özellikleri vardır.
Pas, leke ve korozyon oluşturma riskleri azdır.
Göz cerrahisinde kullanılan tıbbi cihazların yıkamasında pH nötr deterjanlar
kullanılmalıdır.
b. Alkalen deterjanlar
Bunlar; hidroksitler (NaOH, KOH), amonyak (NH3), soda/di-sodyum karbonat (Na2CO3)
fosfat ve silikatlardır.
Alkalin deterjanlar, pH nötr veya yüzey aktif madde bazlı deterjanlara göre, cerrahi tıbbi
cihazlar için daha etkili temizlik maddeleridir.
Genellikle yıkama makinelerinde ana yıkama solüsyonu olarak kullanılır.
Paslanmaz çelikten yapılmış cerrahi tıbbi cihazların temizliği için uygundurlar.
Alüminyum, çinko ve başka bazı demir dışı metaller, kauçuk ve lateksle reaksiyona
girebilirler.
Suyun sert olduğu koşullarda en etkili deterjandır. Bazı alkalen solüsyonlar (örneğin
fosfatlar) su veya kirde bulunan ve suya sertlik veren iyonları (Ca2+ ve Mg2+) bağlayabilir.
Suyla alkalik reaksiyona girerler.
Sürfaktanların etkinliğini artırırlar.
Yağ ve protein içeren organik maddeleri en iyi temizleyen deterjanlardır.
Kuvvetli korozif etkileri vardır, metallere korozif etkili olabilirler.
Enzimleri destabilize ederler.
Sterilizasyon Dezenfeksiyon Rehberi, 2019
91